Bijdrage aan het debat over de voorjaarsnota 2010

Dit is de gesproken bijdrage van Pierre Mehlkopf namens de fractie GroenLinks tijdens het debat over de voorjaarsnota 2010:

Het verhaal bestaat uit drie delen.
Ik begin met aan te geven waar ik het niet over zal hebben. Dan is dat tenminste wel gezegd. Daarna ga het hebben over de hoofdkeuzes in de voorjaarsnota. Zijn dat de keuzes waar het om gaat en geven we daarmee als raad wel een voldoende kader mee voor het opstellen van de programmabegroting.
Als derde deel noem ik een aantal keuzes die ook gemaakt kunnen worden, maar die niet worden voorgesteld in de voorjaarsnota.
En tenslotte moet er natuurlijk ook nog een vierde deel zijn. Want GroenLinks wil altijd meer ruimte dan er eigenlijk is. Daar probeer ik naar een eind toe te praten. Het geheel kost een minuut of twintig, maar ik zal proberen het binnen de tijd te doen. Er moet immers bezuinigd worden. En daar moet ook de raad aan meedoen. Daarom minder spreektijd, geen ruimte meer voor debat en de besluitvorming meteen maar op dezelfde dag. Volgens onze indeling in A. B en C punten heeft de voorjaarsnota daarmee dezelfde status als een hamerstuk.

Waar ga ik het niet over hebben.
1. Ik heb het niet over de keuze van de fractievoorzitters om 9.000 euro te besparen door niet mee te doen aan stemkompas of kieswijzer. Volgens een meerderheid onder hen zijn er lokaal immers nauwelijks verschillen tussen de standpunten van partijen.
2. Ik heb het niet over de OZB. De regel in Gouda is dat de inkomsten daarvan gelijk moeten blijven. In goede tijden laten we dan ook de waardestijging bij de bewoner, maar in slechte tijden worden we gedwongen tot lastenverhoging.
3. Ik ga het ook niet hebben over het communicatievermogen van de politie. Overnacht zitten we nu opgescheept met 600 veelplegers (meer dan in Amsterdam West en dat gebied is twee keer zo groot) en maken onze 12-minners het zo bont dat deze nu strafrechtelijk vervolgd moeten worden. Is dat het resultaat van afstemming in het veiligheidshuis? En ik maar vertellen dat het hier rustig wonen is en dat de top vijf van de overlastscore bestaat uit de indrukwekkende reeks van: zwerfvuil, hondenpoep, (fout) parkeren, slecht wegenonderhoud en verkeersdrukte.
4. Ik zwijg over het uitblijven van de voorstellen voor de vergroening van de belastingtarieven. Vorig jaar hebben we hiervan al gezegd dat het woord nu aan het college is.
5. En tenslotte zal ik niet zeggen dat de samenwerking binnen hollandsmidden of middenholland te traag is, niet inspirerend en ons als centrumgemeente te veel kost. En als de krimpenerwaard al het advies krijgt om richting Rijnmond te kijken, dan kan het geen kwaad om als Gouda ook de blik die kant op te richten.

Het tweede deel: de hoofdkeuzes uit de voorjaarsnota.
• Niet alle energie richten op het zo snel mogelijk op peil brengen van het weerstandsvermogen. Daar is GroenLinks het mee eens.
• Een bezuiniging van 3,5 miljoen met name op de ambtelijke organisatie. Akkoord. Maar dan wel onder de conditie dat duidelijk wordt gemaakt dat het geen nadelige effecten heeft op de dienstverlening aan de burger.
• En dan de derde keuze. De meest ingrijpende en ook degene die het meest logisch klinkt. Probeer de risico’s te verkleinen, zodat je minder weerstandsvermogen nodig hebt. Theoretisch zijn we het daarmee eens, maar de grote vraag is altijd hoe theorie in de praktijk uitpakt.

Dat brengt me bij het derde deel.
Om welke keuzes gaat het nu eigenlijk en welke keuzes hadden dus in deze voorjaarsnota genoemd kunnen worden.
1. Kiezen we voor investeren in Oosterwei of investeren in Westergouwe. GroenLinks kiest dan voor Oosterwei en stel dan voor Westergouwe maar een moratorium in van een jaar of vier. En laat een nieuwe raad onder gunstiger condities beslissen of uitstel toch afstel wordt, of dat er gewoon gebouwd kan worden.
2. Kiezen we voor investeren in het Bolwerk of voor een nieuw zwembad. Groenlinks kiest dan voor het Bolwerk. Niet alleen omdat het geen porum heeft zoals het er nu bij ligt, maar ook omdat het bijdraagt aan het verminderen van de parkeerproblematiek. Stel het zwembad maar uit tot 2015 en ga dan samen met wat nu nog Waddinxveen heet, maar straks onderdeel is van dezelfde gemeente Goudveen of Wada een gezamenlijke zwemtoplocatie ontwikkelen.
3. Blijven we kiezen voor het Hamstergat omdat we in de vorige eeuw aan de jeugd een disco toegezegd hebben of gaan we voor een veelheid aan kleine verbeteringen uiteenlopend van Stolwijkersluis tot aan een filmhuis en een cultuurhuis, gewoon omdat we weten dat die ideeën gedragen worden door mensen in de stad en energie los maken in plaats van dat ze energie kosten. Groenlinks is duidelijk in die keuze. (of juist niet, want ook in onze fractie wordt verschillend gedacht over de disco. Maar dat geeft eens te meer aan dat er iets te kiezen valt.

Het zijn keuzes die in de voorjaarsnota niet genoemd worden. Mogelijk gaan ze schuil onder de nu nog vage omschrijven ‘ kies voor het verminderen van risico’s’. Wat GroenLinks betreft willen we in de programmabegroting duidelijke keuzeopties voorgesteld krijgen. Benieuwd of de andere partijen zich hierbij willen aansluiten.
Dat brengt me bij het vierde deel van onze inbreng. Daarin een tweeledig pleidooi.
Op de eerste plaats een pleidooi voor ruimte voor nieuw beleid. Niet meer voor deze raad, maar wel voor de nieuwe raad. Dat betekent simpel gezegd dat we naar de kwaliteit van de uitvoering moeten kijken. Waar kan het beter met minder geld, waar kan het minder of hoeft iets niet meer. In elk programma moet een lijstje van mogelijke besparingen worden geleverd van zo’n 3 tot 5%. De crisis hakt er immers zwaar in. De meicirculaire geeft voor 2012 alweer enkele miljoenen tekort. Daar moeten we ons op voorbereiden. Maar de crisis is niet alleen iets van gemeentelijke financiën. Het is ook en vooral iets dat de burgers van de stad raakt. En dan weten we ook op voorhand wie daar het eerst door getroffen zullen worden. Dat zijn dezelfde mensen die ook nu al onze steun nodig hebben bij ons armoedebeleid, bij de schuldhulpverlening, sociaal raadslieden, maatschappelijk werk en de maatschappelijke opvang. Daar mogen geen wachtlijsten zijn en geen lange wachttijden. Onderzoek naar de oorzaken is mooi, maar niet wachten met opheffen van de wachtlijsten tot de onderzoeken klaar zijn. GroenLinks kiest voor het verminderen van risico’s waar het gaat om de grote projecten en durft daar radicale keuzes te maken. Maar GroenLinks kiest ook voor het behoud van een sociale stad. En dat vraagt evenzo harde keuzes en inzet van middelen.
Aan de kwaliteit van die sociale stad hebben we de afgelopen periode weleens getwijfeld. Om meerdere redenen. Bijvoorbeeld omdat het ons niet schijnt te lukken om een samenhangende visie daarop te ontwikkelen. Bij de WMO komen we niet verder dan per prestatieveld wat uitvoeringslijntjes. Prestatieveld 1 over de sociale samenhang ligt nog steeds in de wachtkamer. Maar misschien wel vooral over hoe we het gesprek gevoerd hebben over wat ik nu de voorvallen moet noemen. In reactie daarop zijn we elkaar gaan overschreeuwen. Om maar daadkrachtig te lijken. . De maat is vol roepen een aantal van ons in koor. De vraag is echter welke maat we hanteren en wat het betekent als we dat zeggen. Duidelijk mag zijn dat ook al zeggen we dat de maat vol is, dat niet betekent dat er zich geen nieuwe voorvallen zullen voordoen. Dat maakt zo’n uitspraak tot een loze kreet.
Maar ook al is het een loze kreet, de achterliggende boodschap is dat allerminst. Dat is geen boodschap aan die enkele jongere die betrokken was bij een ‘voorval’, maar is een boodschap aan alle gouwenaren van Marokkaanse afkomst. En in de kern wordt dan gezegd: ‘jullie’ zijn geen gouwenaars, ‘ jullie’ zijn niet geïntegreerd, ‘jullie’ kunnen niet opvoeden en ‘jullie’ zijn het probleem. Daarmee creëren we een tweedeling, daarmee sluiten we een mensen buiten en we verwonderen ons als daar naar gehandeld wordt. Als mensen niet mee mogen doen aan het spel, moet je niet raar staan te kijken als ze zich niet houden aan de spelregels. Als we niet meer op de bal spelen, maar de man dan hoort de scheidsrechter in te grijpen.
We hebben geen integratieprobleem, maar een samenlevingsvraagstuk. Die constatering vraagt om een andere taal en toon maar vooral om de rust te nemen om met elkaar in gesprek gaan. We kunnen dat gesprek wel beginnen, maar deze raad zal het niet meer afmaken. Dat hoeft ook niet. De vorige stadsvisie is uit en afgelopen. Gouda heeft een nieuwe stadsvisie nodig. De sociale stad en hoe we die samen vorm willen geven is daarin een belangrijk thema. Neem de tijd, en ga het gesprek aan met elkaar. Dat is mijn tweede pleidooi. Daarmee kom ik ook aan het einde van onze bijdrage.
Volgens de debatregels is dan nu nog een passende uitsmijter nodig.

"Schildpadden kunnen meer over de weg vertellen dan hazen."
Kahlil Gibran, Libanees tekenaar en schrijver (1883-1931)

categorie: Voorjaarsnota / Gemeenteraad
0 reacties | reageer | printversie